Te Sheshi
  • Ballina
  • Politikë
  • Ekonomi
  • Kulturë
  • Sport
  • Bota dhe Rajoni
    • All
    • Afrika
    • Amerika
    • Azia
    • Ballkani
    • Europa
    • Kosova
    • Lindja e Mesme
    Izraeli në ankth: po sikur F-35 të mbërrijë në Turqi?

    Izraeli në ankth: po sikur F-35 të mbërrijë në Turqi?

    Burgjet “full” të BE-së

    Burgjet “full” të BE-së

    Macron nuk e do një Luftë të Tretë Botërore

    Macron nuk e do një Luftë të Tretë Botërore

    Shuhet një majtist me nam

    Shuhet një majtist me nam

    Ish-UÇK, “luftë” me Hagën në Prishtinë

    Ish-UÇK, “luftë” me Hagën në Prishtinë

    Një gjuhë pushtësh me nam pas dyerve të mbyllura

    Një gjuhë pushtësh me nam pas dyerve të mbyllura

    Vendimi: Rusia rrëzoi fluturimin MH17 në vitin 2014 mbi Ukrainë

    Vendimi: Rusia rrëzoi fluturimin MH17 në vitin 2014 mbi Ukrainë

    Fundi i “Mbretërisë së Gjermanisë” me “kushtetutën”, monedhën dhe… mbretin e vet

    Fundi i “Mbretërisë së Gjermanisë” me “kushtetutën”, monedhën dhe… mbretin e vet

    Kjo treshe europiane në tren për në Kiev: ç’u pretendua nga Moska?

    Kjo treshe europiane në tren për në Kiev: ç’u pretendua nga Moska?

  • Lajme nga Gaza
  • Analizë
  • Shoshitje
  • Retro
  • Shëndet
  • Shkencë & Jetë
  • Intervista
  • Individualitet
No Result
View All Result
  • Ballina
  • Politikë
  • Ekonomi
  • Kulturë
  • Sport
  • Bota dhe Rajoni
    • All
    • Afrika
    • Amerika
    • Azia
    • Ballkani
    • Europa
    • Kosova
    • Lindja e Mesme
    Izraeli në ankth: po sikur F-35 të mbërrijë në Turqi?

    Izraeli në ankth: po sikur F-35 të mbërrijë në Turqi?

    Burgjet “full” të BE-së

    Burgjet “full” të BE-së

    Macron nuk e do një Luftë të Tretë Botërore

    Macron nuk e do një Luftë të Tretë Botërore

    Shuhet një majtist me nam

    Shuhet një majtist me nam

    Ish-UÇK, “luftë” me Hagën në Prishtinë

    Ish-UÇK, “luftë” me Hagën në Prishtinë

    Një gjuhë pushtësh me nam pas dyerve të mbyllura

    Një gjuhë pushtësh me nam pas dyerve të mbyllura

    Vendimi: Rusia rrëzoi fluturimin MH17 në vitin 2014 mbi Ukrainë

    Vendimi: Rusia rrëzoi fluturimin MH17 në vitin 2014 mbi Ukrainë

    Fundi i “Mbretërisë së Gjermanisë” me “kushtetutën”, monedhën dhe… mbretin e vet

    Fundi i “Mbretërisë së Gjermanisë” me “kushtetutën”, monedhën dhe… mbretin e vet

    Kjo treshe europiane në tren për në Kiev: ç’u pretendua nga Moska?

    Kjo treshe europiane në tren për në Kiev: ç’u pretendua nga Moska?

  • Lajme nga Gaza
  • Analizë
  • Shoshitje
  • Retro
  • Shëndet
  • Shkencë & Jetë
  • Intervista
  • Individualitet
No Result
View All Result
Te Sheshi
No Result
View All Result
Porosit Web Porosit Web Porosit Web

Konstatimi i NASA-s: ç’po ndodh me Liqenin e Prespës?

Alarmi mbi një pasuri ujore prehistorike në nivel evropian

by te Sheshi
27/04/2023
in Kryesore, Shkencë & Jetë
Reading Time: 4 mins read
A A
Konstatimi i NASA-s: ç’po ndodh me Liqenin e Prespës?

Liqeni i Prespës ishte i paprekur për mijëra vjet dhe nën presionin e ndryshimeve klimatike, pompimit të pakontrolluar dhe ndotjes, ky liqen prehistorik në juglindje të Evropës po tkurret me një ritëm alarmues.

Liqeni në kufirin e trefishtë të Shqipërisë, Greqisë dhe Maqedonisë së Veriut besohet të jetë shtëpia e mijëra llojeve të kafshëve dhe bimëve që varen nga uji dhe habitatet përreth.

Temperaturat e larta kanë ulur ndjeshëm sasinë vjetore të borës në këtë zonë. Përrenjtë vitalë që derdhen në liqen janë tharë, duke kërcënuar speciet që varen nga liqeni dhe uji aty pranë. Mungesa e reshjeve ka çuar në një tërheqje të vazhdueshme të ujit, i cili në disa vende është tërhequr deri në tre kilometra, sipas rojeve të parkut.

“Më herët kishte shumë më shumë borë që mund të arrinte një metër ose një metër e gjysmë, ndërsa vitet e fundit pothuajse nuk ka pasur reshje bore”, tha një nga rojet për agjencinë AFP, Goran Stojanovski, 38 vjeçe.

Stojanovski ka kaluar më shumë se një dekadë duke monitoruar liqenin në Maqedoninë e Veriut.

Ekspertë të tjerë pajtohen, duke përmendur mënyra të ndryshme në të cilat efektet e ndryshimeve klimatike kanë çuar në rënien e vazhdueshme të liqenit.

“Ndryshimet e regjistruara në nivelet e liqeneve lidhen me ndryshimet klimatike”, tha Spase Shumka, profesor në Universitetin Bujqësor të Tiranës.

Shumka theksoi se temperaturat më të larta kanë rritur avullimin dhe uljen e reshjeve vjetore. Probleme të tjera krijohen nga fermat e mollëve përreth, të cilat mbështeten shumë tek uji.

Hulumtimi i cituar nga NASA zbuloi se liqeni humbi shtatë për qind të sipërfaqes së tij dhe gjysmën e vëllimit të tij midis 1984 dhe 2020.

Ndotja e mjedisit që vjen nga uji bujqësor nga pemishtet e afërta vetëm sa shton problemet. Ajo çon në lulëzimin e algave, kjo është arsyeja pse shumë kanë frikë nga krijimi i zonave të vdekura.

“Liqeni ka qenë intensivisht i ndotur për dekada”, tha Zlatko Levkov, biolog nga Universiteti Cyril and Methodius në Shkup dhe shtoi:

“Thënë thjesht, habitatet e shumë specieve mund të ndryshohen plotësisht, popullsitë e tyre të reduktohen dhe potencialisht të zhduken”.

Sipas ekspertëve, Liqeni i Prespës është nga një deri në pesë milionë vjet i vjetër. Kjo e bën atë një nga ekosistemet më të vjetra të ujërave të ëmbla në kontinent. Përafërsisht dy mijë lloje peshqish, zogjsh dhe gjitarësh, së bashku me shumë florë, përdorin ujin e liqenit për mbijetesë.

Degradimi i mëtejshëm mund të jetë katastrofik për ekosistemin lokal, por edhe për liqenin e Ohrit, që ndodhet 10 kilometra në perëndim.

Liqeni i Prespës ndodhet në një lartësi, ndërsa i Ohrit e ruan nivelin e tij duke u mbështetur në rrjedhat e tij nëntokësore përmes gurit gëlqeror.

Liqeni i Ohrit rrezikonte të humbiste vendin e tij në listën e trashëgimisë botërore natyrore të UNESCO-s dy vjet më parë për shkak të ndotjes së tepërt dhe zhvillimit të parregulluar.

Sipas një raporti të Programit të Kombeve të Bashkuara për Zhvillim (UNDP), rreth 65 ton pesticide përdoren çdo vit në rajon dhe sasi të mëdha kimikatesh përfundojnë në liqen.

Pesticidet dhe plehrat përdoren kryesisht në pemishtet e mollëve, duke zënë rreth 70 për qind të aktivitetit ekonomik rreth bregut të liqenit të Maqedonisë së Veriut.

“Hedhja e mbetjeve të biodegradueshme dhe përdorimi i tepërt i plehrave dhe pesticideve kanë nxitur rritjen e shpejtë të biomasës në liqen, si algat dhe barishtet pushtuese, të cilat kërcënojnë speciet endemike”, tha UNDP.

Vitet e fundit, nisma të panumërta janë nisur për të menaxhuar më mirë efektet e dëmshme të sektorit bujqësor. Në kuadër të një projekti u ndërtuan tetë stacione meteorologjike. Të dhënat e mbledhura ndihmojnë në informimin e fermerëve për përdorimin e pesticideve, gjë që ka ulur përdorimin e tyre me 30 për qind.

“Duke reduktuar numrin e trajtimeve, ne kemi një përfitim më të madh ekonomik dhe përmirësojmë mbrojtjen e mjedisit,” tha për AFP Frosina Gjorgjievska, 56 vjeçe, një kultivuese e mollëve në Maqedoninë e Veriut.

Në një rajon ku vështirësitë ekonomike, infrastruktura e dobët dhe rënia e nivelit të lindjeve janë problemet më të mëdha, shqetësimet mjedisore shpesh bien në pjesën e pasme të prioriteteve të qeverisë.

Shumica e ekspertëve besojnë se duhet bërë më shumë për të mbrojtur të ardhmen e liqenit, duke përfshirë zbatimin më të mirë të një sërë marrëveshjesh të nënshkruara nga Maqedonia e Veriut, Shqipëria dhe Greqia në 2012.

Aktivistët po bëjnë thirrje për një kalim në bujqësi organike dhe investime në turizmin e qëndrueshëm për të ndihmuar në përhapjen e ndërgjegjësimit.

“Ne duam të ruajmë autenticitetin e Liqenit të Prespës, bukurinë e tij dhe të vazhdojmë ta shijojmë atë,” tha Marija Eftimovska, 42 vjeçe, një aktiviste lokale mjedisore. /tesheshi.com/

Related Posts

Leximi sot i kësaj fotoje të vitit 1991
Analizë

Leximi sot i kësaj fotoje të vitit 1991

14/05/2025
ChatGPT, faqja e pestë më e vizituar në botë
Shkencë & Jetë

ChatGPT, faqja e pestë më e vizituar në botë

14/05/2025
Trump zemëron si demokratët ashtu edhe republikanët: “Ky mund të jetë spiunazh”
Kryesore

Trump zemëron si demokratët ashtu edhe republikanët: “Ky mund të jetë spiunazh”

14/05/2025
Next Post
Një çmim mbretëror për Meryl Streep

Një çmim mbretëror për Meryl Streep

Dimri në pranverë: skena të pazakonta nga Turqia

Dimri në pranverë: skena të pazakonta nga Turqia

“Unë, e përdhunuar nga Trump”

"Unë, e përdhunuar nga Trump"

TË FUNDIT

  • Të fundit
Leximi sot i kësaj fotoje të vitit 1991

Leximi sot i kësaj fotoje të vitit 1991

14/05/2025
Izraeli në ankth: po sikur F-35 të mbërrijë në Turqi?

Izraeli në ankth: po sikur F-35 të mbërrijë në Turqi?

14/05/2025
“Zjerm”-i që përndezi kompleksion idiot serb prej shqiponjës së Kreshnik Spahiut

“Zjerm”-i që përndezi kompleksion idiot serb prej shqiponjës së Kreshnik Spahiut

14/05/2025
Burgjet “full” të BE-së

Burgjet “full” të BE-së

14/05/2025

NA NDIQNI!

KRYESORET

  • Kryesore
Leximi sot i kësaj fotoje të vitit 1991

Leximi sot i kësaj fotoje të vitit 1991

14/05/2025
Izraeli në ankth: po sikur F-35 të mbërrijë në Turqi?

Izraeli në ankth: po sikur F-35 të mbërrijë në Turqi?

14/05/2025
“Zjerm”-i që përndezi kompleksion idiot serb prej shqiponjës së Kreshnik Spahiut

“Zjerm”-i që përndezi kompleksion idiot serb prej shqiponjës së Kreshnik Spahiut

14/05/2025
Burgjet “full” të BE-së

Burgjet “full” të BE-së

14/05/2025

SHOSHITJE

  • Opinione

Nga Justinian Topulli: Padija fetare e shqiptarëve

Nga Paolo Farinella: Heshtja për Gazën dhe palestinezët, Perëndimi civil e i krishterë i shuar përfundimisht

Nga Redi Shehu: T’ia thuash zullumqarit të vërtetën në sy

Nga Labinot Kunushevci: Cila ideologji ia solli tragjeditë më të mëdha historike njeriut?

Nga Ornela Çuçi: Trump rirreshton botën

Nga Justinian Topulli: Tregti me Allahun apo me dynjanë?

Te Sheshi

© 2021 TESHESHI.COM - Portal mbarëkombëtar. Të gjitha të drejtat e rezervuara.

Harta e faqes

  • Arkiva
  • Bota dhe Rajoni
  • HOME
  • Kontakti
  • Redaksia
  • Retro-demo

Na ndiqni

No Result
View All Result
  • Ballina
  • Politikë
  • Ekonomi
  • Kulturë
  • Sport
  • Bota dhe Rajoni
  • Lajme nga Gaza
  • Analizë
  • Shoshitje
  • Retro
  • Shëndet
  • Shkencë & Jetë
  • Intervista
  • Individualitet

© 2021 TESHESHI.COM - Portal mbarëkombëtar. Të gjitha të drejtat e rezervuara.