Auto Dak
Auto Dak
Auto Dak

PAMJE/ Si u rritën tensionet në Kaukaz: Nga shkëputja në luftë

Ushtria azerbajxhanase tha se ka marrë nën kontroll disa pllaja përreth fshatit Talis në një kundërsulm që pasoi pasi forcat armene hapën zjarr në disa vendbanime të Azerbajxhanit.

Zyrtarët në Nago-Karabak thanë se 15 ushtarë të tjerë u vranë në luftime dhe numri i përgjithshëm i viktimave është më i lartë se 30.

Ministria e Mbrojtjes e Azerbajxhanit njoftoi se ata kryen sulme në pozicionet e ushtrisë armene me raketa dhe artileri, pas së cilës forcat armene u tërhoqën.

Disa pllaja përreth fshatit Talis afër rajonit Terter thuhet se janë pastruar nga forcat armene që kanë pësuar humbje të konsiderueshme.

Ministria e Mbrojtjes e Azerbajxhanit publikoi video që tregojnë trupat e pajetë të ushtarëve armenë.

Pak histori

Armenia dhe Azerbajxhani, dy vende që dolën nga rënia e Bashkimit Sovjetik në 1991, shpallën një gjendje lufte të dielën dhe filluan operacione të gjera ushtarake rreth rajonit të diskutuar prej kohësh Nagorni-Karabak.

Komuniteti ndërkombëtar e konsideron rajonin e Nago-Karabakut pjesë të Azerbajxhanit, por në praktikë drejtohet nga armenët, një shumicë e popullsisë që nuk e pranon rregullin e Bakusë.

Të dy vendet bënë një luftë rreth Nago-Karabakut, nga 1992 në 1994, kur forcat armene pushtuan pothuajse të gjithë zonën, si dhe një pjesë të Azerbajxhanit.

Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, në një rezolutë të vitit 2008, u bëri thirrje forcave armene të largohen nga territori i pushtuar, por situata në terren ka mbetur e pandryshuar deri më sot.

Më poshtë është një seksion kryq i ngjarjeve kryesore që çuan në luftërat midis Armenisë dhe Azerbajxhanit.

1988 – Votohet për aneksimin në Armeni

Parlamenti i rajonit votoi për aneksimin e Nagorni-Karabakut në Armeni. Azerbajxhanasit që jetojnë në këtë zonë bojkotuan referendumin.

Kërkesat për bashkim me Armeninë fillimisht ishin paqësore, por ndërsa afrohej kolapsi i BRSS, tensionet u rritën.

1992 – Fillimi i luftimeve

Luftimet midis të dy palëve filluan në fund të verës 1992, pasi përpjekjet ndërkombëtare të ndërmjetësimit dështuan.

Në pranverën e vitit 1993, forcat armene pushtuan gjithashtu një pjesë të territorit jashtë Nago-Karabakut.

1994 – Fundi i luftës

Deri në fund të luftës, në 1994, armenët kishin fituar kontroll të plotë mbi pothuajse të gjithë rajonin e Nago-Karabakut, duke pushtuar 9 përqind të territorit të Azerbajxhanit.

Armëpushimi, nën kujdesin e Rusisë, u nënshkrua në maj 1994 dhe bisedimet e paqes janë ndërmjetësuar që nga Grupi i Minskut, një organ i formuar nga Organizata për Sigurinë dhe Bashkëpunimin në Evropë (OSBE) e udhëhequr nga Franca, Rusia dhe Shtetet e Bashkuara.

Vlerësohet se rreth 30,000 njerëz vdiqën në luftë, dhe qindra mijëra lanë shtëpitë e tyre.

2008 – Rezoluta e KB

Protestat, të cilat pasuan zgjedhjet armene të vitit 2008, ndezën përplasjet më të këqija midis armenëve etnikë dhe forcave azere.

Armenia ka akuzuar Azerbajxhanin për përpjekjen për të përfituar nga protestat në Armeni, ndërsa Bakujja ka akuzuar Eerevanin për përpjekjen për të larguar vëmendjen nga tensionet e brendshme në Armeni.

Pas këtyre konflikteve, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara miratoi me 39 vota pro dhe 7 kundër Rezolutën 62/243, e cila bën thirrje për tërheqjen e të gjitha forcave armene nga territori i pushtuar i Azerbajxhanit.

2010 – Shkëmbimi i zjarrit në kufi

Një shkëmbim zjarri shpërtheu në zonën e kontaktit të forcave azerbajxhanase dhe armene nga Nago-Karabak.

Azerbajxhani ka akuzuar ushtrinë armene se ka qëlluar në pozicionet e Azerbajxhanit pranë disa fshatrave.

Raportet thonë se tre ushtarë azerbajxhanë u vranë dhe një u plagos.

Nga viti 2008 deri në vitin 2010, në incidente të ndryshme, 74 ushtarë u vranë nga të dy palët.

2011-13 – Viktimat në konflikte të reja në kufi

Në fund të prillit 2011, tre ushtarë të Nago-Karabakut u vranë në përleshjet në kufi dhe më 5 5etor, dy ushtarë azerbajxhanas dhe një armen u vranë.

Atë vit, gjithsej 10 anëtarë të forcave armene u vranë.

Vitin pasues, numri i të vdekurve ishte 33 (19 azerbajxhanas dhe 14 ushtarë armenë) dhe disa raporte raportuan shifra më të larta.

2014 – Rrëzim helikopteri

Deri më 20 qershor, numri i viktimave në disa incidente ishte 16, dhe deri në 2 gusht, autoritetet azerbajxhanase kishin konfirmuar vdekjen e tetë ushtarëve.

Në nëntor, ushtria azerbajxhanase rrëzoi një helikopter të forcave të Nago-Karabakut.

Ai vit ishte më i vështiri për forcat armene, me 27 ushtarë të vdekur, ndërsa Azerbajxhani humbi 34 ushtarë.

2015 – Luftime sporadike

Atë vit, 42 ushtarë armenë u vranë, si dhe pesë civilë, ndërsa Azerbajxhani humbi 64 ushtarë.

Luftimet u zhvilluan në janar, qershor, gusht, shtator, nëntor dhe dhjetor.

2016 – Lufta 4-ditore

Gjatë janarit dhe shkurtit, u regjistruan viktima të reja, dhe nga 1 deri në 5 prill, 88 ushtarë armenë u vranë në luftime të ashpra në kufirin Nago-Karabak.

Numri i të vdekurve në anën tjetër varionte nga 31 në 92, në varësi të raportit.

Gjatë luftimeve, një helikopter i Azerbajxhanit u rrëzua, 13 dronë dhe një tank u shkatërruan.

2020 – Gjendja e luftës

Pas disa vitesh incidente të vogla, një konflikt ndodhi afër Tavushit në korrik 2020, në të cilin u vranë 13 ushtarë azerbajxhanas dhe pesë ushtarë armenë.

Më 27 shtator, pas incidenteve të reja në Nago-Karabak, Armenia shpalli një gjendje lufte dhe mobilizimi.

Azerbajxhani bëri të njëjtën gjë në të njëjtën ditë. /tesheshi.com/

auto pjese dak

Related posts